Jesteś tutaj: Home » AKTUALNOŚCI » Różne » Stosunki polsko-ukraińskie » Na Ukrainie odbyły się konferencje rocznicowe poświęcone 360 rocznicy podpisania Unii Hadziackiej

Na Ukrainie odbyły się konferencje rocznicowe poświęcone 360 rocznicy podpisania Unii Hadziackiej

W dniach 19 i 16 września 2018 r. na Ukrainie odbyły się uroczystości związane z obchodzoną w 2018 r. 360. rocznicą podpisania Ugody Hadziackiej, przewidującej przekształcenie Rzeczypospolitej Obojga Narodów w unię trzech równorzędnych podmiotów: Królestwa Polskiego, Wielkiego Księstwa Litewskiego i Wielkiego Księstwa Ruskiego.

Konsekwencją Unii było traktatowe ustanowienie odrębnych urzędów dla Wielkiego Księstwa Ruskiego, analogicznych do funkcjonujących już w Królestwie Polskim i Wielkim Księstwie Litewskim. Utworzono funkcje marszałka ruskiego, hetmana ruskiego, kanclerza ruskiego i inne odrębne urzędy Księstwa. Starszyzna kozacka otrzymała szlachectwo i prawo zasiadania w Sejmie Rzeczypospolitej. Unia wprowadzała równość prawosławia w stosunku do innych wyznań i przyznawała biskupom cerkwi prawosławnej miejsce w Senacie Rzeczypospolitej. Traktat zakładał daleko idące zmiany w ustroju Rzeczypospolitej, tworząc w Europie nowe państwo – Rzeczpospolitą Trojga Narodów.

Pierwsza konferencja odbyła się w dniu 16 września 2018 r. w siedzibie Rejonowej Administracji Państwowej w Hadziaczu i została zorganizowana przez Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, przy wsparciu Instytutu Polskiego w Kijowie, Fundacji Sądeckiej i władz miasta Hadziacz.

W debacie publicznej podczas konferencji wzięli udział: dr Paweł Kowal, Jacek Kluczkowski (Fundacja Sądecka), Dyrektor Studium Europy Wschodniej Jan Malicki, mer Hadziacza Wołodymyr Nesterenko, Burmistrz Starego Sącza Jacek Lelek, Dyrektor Instytutu Polskiego w Kijowie Bartosz Musiałowicz.

W konferencji wzięli udział znani historycy okresu z Polski (prof. Teresa Chynczewska-Hennel, prof. Mirosław Nagielski, dr Piotr Kroll, dr hab. Maciej Franz, dr hab. Mariusz Drozdowski, dr Hab. Andrzej Gil, dr hab. Mariusz Kowalski, dr hab. Hubert Łaszkiewicz, dr hab. Antoni Mironowicz, dr hab. Walentyna Sobol) i Ukrainy (dr Wiktor Brechunenko, prof. Wiktor Horobiec, dr Petro Kulakovskyi, dr Oleksij Sokirko, prof. Natalia Starczenko). Konferencji towarzyszyła wystawa pt. „Ugoda Hadziacka 1658-2018”, przygotowana przez płk. Tadeusza Krząstka.

Drugie spotkanie miało miejsce w Narodowym Muzeum Historii Ukrainy i została zorganizowana przez Instytut Polski w Kijowie we współpracy z w/w Muzeum przy wsparciu Fundacji Sądeckiej, Przedstawicielstwa Polskiej Akademii Nauk w Kijowie oraz Litewskiego Instytutu Kultury. Konferencję otworzyli Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie Jan Piekło, Ambasador Republiki Litewskiej Marius Janukonis, Dyrektor Instytutu Polskiego w Kijowie Bartosz Musiałowicz oraz Dyrektor Narodowego Muzeum Historii Ukrainy Tetiana Sosnowska.

Witając uczestników Ambasador Jan Piekło zwrócił uwagę, że Ugoda Hadziacka stanowiła utraconą szansę na porozumienie wchodzących w skład Rzeczypospolitej narodów. Podobna szansa nadarzyła się po I wojnie światowej w postaci tzw. sojuszu Piłsudski-Petlura. Ambasador podkreślił, że dziś zarówno Polska jak i Ukraina mają kolejną szansę na stworzenie trwałych ram współpracy i wyraził nadzieję, że tym razem szansa ta zostanie wykorzystana. Ambasador Marius Janukonis z kolei podkreślił, że istniejące i pojawiające się dziś inicjatywy współpracy i kooperacji w regionie bałtycko-czarnomorskim są w pewnym sensie naturalną kontynuacją Ugody Hadziackiej. Ambasador podkreślił, że w tym kontekście Unia Hadziacka stanowi ważny historyczny projekt, mogący stanowić inspirację dla realizowanych współcześnie przedsięwzięć. Dyrektor Instytutu Polskiego w Kijowie Bartosz Musiałowicz zwrócił z kolei uwagę na fakt, iż do zawarcia Ugody Hadziackiej doszło po wieloletniej, krwawej i wyniszczającej wojnie domowej pomiędzy stronami, które Ugodę zawarły. Świadczy to zatem o wielkiej mądrości, odpowiedzialności i politycznej dojrzałości twórców tego projektu.

W konferencji wzięli udział znani historycy okresu z Polski (prof. Teresa Chynczewska-Hennel, prof. Mirosław Nagielski, dr Piotr Kroll, dr Zbigniew Hundert), Ukrainy (prof. Wiktor Horobec, dr Ołeksij Sokyrko) i Litwy (prof. Waldas Rakutis). Wystąpienia panelistów oraz dyskusja podczas konferencji dotyczyły militarnych i politycznych aspektów formowania się idei zawarcia Ugody Hadziackiej, omówieniu przyczyn niepowodzenia tego projektu, jak również spuścizny „Hadziacza” i jej znaczenia obecnie.

W konferencji wzięło udział blisko 150 osób (historycy, studenci, dziennikarze i in.).

Słowo Polskie na podstawie informacji kijow.msz.gov.pl, 26 października 2018 r.

lp

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

code