Jesteś tutaj: Home » AKTUALNOŚCI » Regiony » Żytomierski » Dołbysz – Marchlewsk

Dołbysz – Marchlewsk

Fragment gazety Marchlewszczyzna Radziecka z 1930 r. Fot. http://www.idziemy.pl

Podstawę dzisiejszego Dołbysza (często używana jest także nazwa Dowbysz) tworzą rozrzucone na odległości 1-2 km chutory, sztucznie wykreowane przy pomocy traktorów w XX w. Nazwa miejscowości pochodzi rzekomo od mężczyzny-dołbysza (osoby, która w wojsku uderzała w tolombasy i bębny), który założył tam karczmę. W roku 1911 w Dołbyszu było 156 dworów, z nich 154 polskie i dwa ukraińskie.

W 1925 roku Dołbysz znalazł się w centrum bolszewickiego eksperymentu: okoliczne polskie wsie połączono w pierwszy w ZSRS polski rejon narodowy imienia Juliana Marchlewskiego. Ostatni, gorliwy bolszewik, w Moskwie stał na czele Uniwersytetu Narodów Zachodu. Po jego śmierci w 1926 roku nazwę Dołbysza zmieniono na Marchlewsk. Marchlewszczyzna na krótko stała się wzorcowym rejonem autonomicznym. Bolszewicy pragnęli pokazać zachodniemu sąsiadowi – Polsce, że Polacy na sowieckiej Ukrainie jako naród również podporządkowują się „władzy robotników i chłopów”

Wśród rad wiejskich rejonu 30 było polskich, dwie ukraińskie i jedna niemiecka. Marchlewsk stał się symbolem polskości regionu, a nawet po przywróceniu nazwy historycznej Dołbysz wśród osób starszych jest używana ta nazwa.
Lokalna polskojęzyczna gazeta „Marchlewszczyzna Radziecka” ukazywała się w nakładzie 25 tyś. egzemplarzy. Przed początkiem prześladowań komunistycznych w rejonie były czynne trzy kościoły, dwie kaplice, pracowało czterech proboszczów, działało zarejestrowanych 15 wspólnot rzymskokatolickich. A zatem nic dziwnego, że na Polakach Marchlewska i jego okolic wypróbowywano na praktyce represje. W 1935 roku polski rejon został zlikwidowany. W 1957 roku jego teren przyłączono do rejonu baranowskiego.

Na miejscowym cmentarzu sporo nowych nagrobków, zawierających polskie napisy: Jadwigi, Heleny, Krzysztofowie. W języku polskim również epitafia „Święta Mario, módl się nad nami!”

Dołbysz zamieszkiwały osoby pochodzące z centralnych rejonów Polski od początku XIX w. Przede wszystkim byli to przedstawiciele zubożałej szlachty. Ich mentalność wyraźnie przejawiła się w czasie kolektywizacji: podczas gdy w 1932 roku na terenie Ukrainy przymusowo podległo kolektywizacji 61,5 proc/ gospodarstw, w tym rejonie – tylko 16,9 proc. Niepokorny naród ryzykował być ukarany, co się wkrótce stało. Polaków poddano masowym deportacjom – 12 tyś. osób. Polacy byli jednym z pierwszych narodów w ZSRS, który ucierpiał z powodu swojej przynależności narodowej.

Oprócz katolików dzisiaj w Dołbyszu mieszkają także protestanci baptyści i prawosławni. Odbywają się wspólne nabożeństwa przy pomniku w miejscu pochówków w czasie Wielkiego Głodu 1933 roku za Dołbyszem niedaleko nieistniejącej już wsi Adamówka.

Irena Rudnicka na podstawie informacji tychden.ua, 24.12.17 r.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

code