Jesteś tutaj: Home » AKTUALNOŚCI » Regiony » Żytomierski » Zapomniany pomnik polskim czołgistom pod Berdyczowem

Zapomniany pomnik polskim czołgistom pod Berdyczowem

1 Polska Armia Wojska Polskiego (ludowa) powstała w marcu 1944 roku z 1 polskiego korpusu (sformowanego z kolei z 1. polskiej dywizji im. Kościuszki w sierpniu 1943 r.). W nowym Wojsku Polskim, protegowanym przez sowiecki rząd, walczyli byli obywatele II RP oraz mieszkańcy ZSRS, którzy byli z pochodzenia Polakami. Związek Radziecki wyposażył 1 PA w uzbrojenie, czołgi i armaty. Na czele dowództwa stanął generał Zygmunt Berling.

26 lipca 1944 roku w składzie I PA pojawił się 1 Korpus Pancerny po dowództwem Jan Rupasowa. Do 17 sierpnia 1944 roku 1KPanc naliczał 210 czołgów T-34 i dział samobieżnych, 63 armat, 78 samochodów pancernych i 11 tys. żołnierzy. Do końca wojny 1KPanc zniszczył 178 niemieckich czołgów i dział samobieżnych, 123 samochody pancerne, 270 wyrzutni min, 9 tys. żołnierzy i oficerów. Własne straty – to 444 zabitych i 980 rannych. W walkach Niemcy zniszczyli 143 czołgi 1 Korpusu Pancernego.

Ciekawostką jest to, że 1 KPanc był formowany w okolicach Berdyczowa (dziś wioska Osykowe), gdzie przyszłe załogi pojazdów pancernych przechodzili szkolenia. Część żołnierzy w nowej polskiej jednostce pochodziła z miejscowych terenów. Byli to Polacy, rekrutowani do służby w AL przez miejscowe komisariaty, lub zostali przeniesieni z innych jednostek Armii Czerwonej do polskich oddziałów.

W miejscu, gdzie stacjonowały pierwsze polskie oddziały 1 KPanc, tam gdzie ze wszystkich zakątków Podola i Wołynia napływały fale Polaków, pragnących walczyć w Wojsku Polskim z Nazistami, nawet pod egidą nienawistnego Stalina, w 1988 roku odsłonięto pomnik, przedstawiający żołnierza i czołgistę Wojska Polskiego. Na uroczystości byli obecni wysokiej rangi dygnitarze partii komunistycznej oraz ówczesny konsul generalny RP w Kijowie Ryszard Pulkowski.

Po rozpadzie ZSRS z pomnika usunięto order Czerwonej Flagi i zamontowano nową tablicę z orłami w koronie. Napis na tablicy głosi: „Stąd latem 1944 roku ruszył do walki z faszyzmem 1 korpus pancerny Wojska Polskiego”.

Pomnik znajduje się we wsi Osykowo — 6,5 km od Berdyczowa, w pobliżu Agatówki i Halczyńca obok podupadającego miejscowego Domu Kultury. Stan pamiątki jest dosyć dobry, chociaż teren wokół pomnika nie jest uporządkowany.

Słowo Polskie, 07.10.15 r.

 





Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

code