Jesteś tutaj: Home » AKTUALNOŚCI » Regiony » Chmielnicki » Kamieniec po zaborach

Kamieniec po zaborach

Źródło: http://vsviti.com.uaRosja od razu po zajęciu Kamieńca Podolskiego w 1793 roku zastosowała środki represyjne wobec miasta.

Odebrano dotychczasowy jego status, włączając do guberni iziasławskiej oraz bezprawnie w 1793 roku zniesiono biskupstwo kamienieckie, karząc w ten sposób biskupa Adana Stanisława Krasińskiego za jego udział w antyrosyjskiej konfederacji barskiej.

W miejsce biskupstwa kamienieckiego caryca Katarzyna II założyła biskupstwo latyczowskie, które nie uznał Watykan. Jednak po zawarciu w 1798 roku konkordatu Rosji ze Stolicą Apostolską, w zamian za uznanie przez Watykan likwidacji państwa polskiego, Petersburg przywrócił biskupstwo kamienieckie. W 1797 roku powstała gubernia podolska ze stolicą w Kamieńcu Podolskim, która w latach 1819-30 pozostawała pod naczelnym zarządem administracyjnym wielkiego księcia Konstantego, namiestnika Królestwa Kolskiego ze stolicą w Warszawie.

Warto zwrócić uwagę na mało znany fakt. Car Aleksander I (1777-1825) w wyniku postanowień kongresu wiedeńskiego z 1815 roku stał się także królem Królestwa Polskiego. Po kongresie, jak i kilka lat po nim car i zarazem król Polski nosił się z zamiarem przyłączenia do Królestwa Polskiego guberni wileńskiej, grodzieńskiej z obwodem białostockim, mińskiej, wołyńskiej i podolskiej – oczywiście z Kamieńcem Podolskim. Uważał więc te ziemie za polskie. Myśl ta była jednak niepopularna wśród Rosjan i porzucono ją. Jedynie co car zrobił to to, że gubernia podolska, w latach 1818 – 1832 pod względem wojskowym i administracyjnym podlegały Namiestnictwu Królestwa Polskiego – jego namiestnikowi, wielkiemu księciu Konstantynowi.

Kamieniec pod panowaniem rosyjskim do 1863 roku, a szczególnie do 1831 roku był ciągle miastem polskim i żywym ośrodkiem polskości. Jędrzej Giertych pisząc o rozwoju polskich miast w XIX w. zauważa, że obok wielkich polskich miast „także i mniejsze miasta wyrosły na żywotne ogniska polskiego życia, o cechach prawdziwych stolic dzielnicowych”, do których zaliczył także Kamieniec Podolski.

Były tu szkoły polskie (przed rozbiorami była tu szkoła z konwiktem Komisji Edukacji Narodowej), w tym polska szkoła powiatowa od 1804 roku (ok. 150 uczniów) z biblioteką, katolickie seminarium duchowne, księgarnia polska, należąca do znanej wileńskiej firmy wydawniczej Józefa Zawadzkiego, a pierwszym pismem wydawanym w Kamieńcu było polskie czasopismo pt. „Szkoła Powiatowa Kamieniec Podolska” wydane w 1827 roku, a więc wcześniej zanim się ukazało gdziekolwiek pierwsze pismo rosyjskie czy ukraińskie.

Słowo Polskie na podstawie tekstu Mariana Kałuskiego, 26.04.17 r.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

code