Jesteś tutaj: Home » AKTUALNOŚCI » Różne » Warto wiedzieć » 10 lutego 1940 r. rozpoczęła się deportacja mieszkańców Tarnopolszczyzny w głąb ZSRS

10 lutego 1940 r. rozpoczęła się deportacja mieszkańców Tarnopolszczyzny w głąb ZSRS

Deportacja mieszkańców Sądowej Wiszni w 1941 r. w głąb ZSRS. Źródło: Roman Wójcicki

79 lat temu  rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja obywateli polskich w głąb Związku Sowieckiego. 10 lutego 1940 r. z Kolonii Sobótka w woj. Tarnopolskim do pracy w tajdze wyjechał pierwszy pociąg z mieszkańcami okupowanych przez bolszewików terenów.

W ramach pierwszej z czterech masowych deportacji obywateli polskich do północnych obwodów Rosji i na zachodnią Syberię wywieziono około 140 tys. ludzi. W czasie transportu deportowani umierali z zimna, głodu i wyczerpania.

Decyzję o deportacji wydała 5 grudnia 1939 r. Rada Komisarzy Ludowych. Przez następne dwa miesiące trwały przygotowania do jej przeprowadzenia, w czasie których sporządzano listy i prowadzono rozeznanie terenu.

Wywózka objęła chłopów, mieszkańców małych miasteczek, rodziny osadników wojskowych oraz pracowników służby leśnej. Jej przebieg nadzorował osobiście Wsiewołod Merkułow – zastępca szefa NKWD Ławrientija Berii.

Deportacja przeprowadzona przez NKWD 10 lutego 1940 r. odbyła się w straszliwych warunkach, które dla wielu były wyrokiem śmierci. W czasie jej realizacji temperatura dochodziła nawet do minus 40 st. C. Na spakowanie się wywożonym dawano od kilkudziesięciu do kilkunastu minut. Bywało i tak, że nie pozwalano zabrać ze sobą niczego.

Deportowanych przewożono w wagonach towarowych z zakratowanymi oknami, do których ładowano po 50 osób, a czasami więcej. Podróż na miejsce zsyłki trwała niekiedy nawet kilka tygodni. Warunki panujące w czasie transportu były przerażające, ludzie umierali z zimna, z głodu i wyczerpania.

Oprócz Polaków wywożono również Ukraińców i Białorusinów — głównie pracowników leśnych. Po dotarciu na miejsce zsyłki zesłańców czekała niewolnicza praca, nędza, choroby i głód.

Kolejne deportacje obywateli polskich przeprowadzono w kwietniu i czerwcu 1940 r. Ostatnią rozpoczęto w przededniu wojny niemiecko-sowieckiej pod koniec maja 1941 r.

W sumie według danych NKWD w czterech deportacjach zesłano około 330-340 tys. osób.

Wspólnie z III Rzeszą Związek Sowiecki zajął w 1939 r. obszar II RP o powierzchni ponad 190 tys. km kw. z ludnością liczącą ok. 13 mln osób.

Słowo Polskie na podstawie informacji PAP, 11 lutego 2019 r.

lp

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

code